Muğla’nın Yatağan ilçesi, sadece doğal güzellikleriyle değil, aynı zamanda köklü mimari geçmişiyle de dikkat çekiyor. İlçeye bağlı Katrancı Mahallesi’nde yer alan ve bölgenin sivil mimari belleğini oluşturan geleneksel Katrancı evleri, zamanın yıpratıcı etkisine karşı direnirken, umut verici bir proje ile yeniden gündeme geldi. Özgün yapı teknikleri ve estetik detaylarıyla bilinen bu tarihi yapılar, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmış durumda. Ancak genç araştırmacılar ve akademisyenlerin iş birliği, bu kültürel mirası geleceğe taşımak için önemli bir adım atılmasını sağladı.
Gençlerin Tarihe Sahip Çıkan Projesi: Taş ve Ahşabın Ustalığı
Bölgedeki kültürel mirasın korunması adına başlatılan ‘Taşın ve Ahşabın Ustalığı: Katrancı Evleri’ isimli proje, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) bünyesinde hayat buldu. Marmaris’te eğitim veren özel bir okulun öğrencileri Mustafa Gürdal ve Umut Ata Özdemir, Danışman Öğretmenleri Nermin Kaya rehberliğinde bu önemli çalışmaya imza attı. Projenin temel hedefi, sadece evleri fiziksel olarak incelemek değil, aynı zamanda bu yapıların arkasındaki sanat ve mühendisliği de belgelemek.
Proje kapsamında, evlerin plan tipolojileri, inşaat sırasında kullanılan yapım teknikleri ve özellikle ahşap işlemeciliğindeki detaylar mercek altına alındı. Yöreye özgü çam kozalağı motifleri gibi sanatsal unsurların, mimari ile nasıl bütünleştiği bilimsel yöntemlerle analiz edildi. Bu tür detaylı incelemeler, teknolojipusula.com.tr olarak her zaman vurguladığımız yerel mühendislik ve zanaatın önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Akademik Dünyadan Saha Desteği
Lise öğrencilerinin başlattığı bu anlamlı projeye, akademik dünyadan da çok güçlü bir destek geldi. Selçuk Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Osman Kunduracı ve Dr. Nurcan Bahargülü, genç araştırmacılara saha çalışmalarında rehberlik etti. Akademisyenlerin katkılarıyla, Katrancı evlerinin karakteristik özellikleri yerinde incelenerek bilimsel verilerle kayıt altına alındı. Bu iş birliği, teorik bilginin sahadaki pratik gözlemlerle nasıl harmanlandığının en güzel örneklerinden birini oluşturdu.
Geçmişten Geleceğe Bir Köprü
Bölge mimarisi üzerine uzun yıllardır çalışmalar yürüten Prof. Dr. Osman Kunduracı, projenin önemine dair çarpıcı açıklamalarda bulundu. Yatağan ve Kavaklıdere bölgelerindeki mimari miras üzerine sayısız makale kaleme alan Kunduracı, yapılan çalışmanın esas amacının geçmişi geleceğe taşımak olduğunu vurguladı. Kunduracı, “Danışman öğrencim Dr. Nurcan Bahargülü ile birlikte yürüttüğümüz akademik çalışmaların, lise çağındaki gençler tarafından ilgi görmesi ve bir projeye dönüştürülmesi bizleri son derece mutlu etti” ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Kunduracı, bu projenin sadece bir gözlemden ibaret olmadığını, evlerin sosyo-ekonomik yapısının ve tarihsel derinliğinin de analiz edildiğini belirtti. teknolojipusula.com.tr ekibi olarak, bu tür projelerin kültürel miras farkındalığı oluşturmada kritik bir rol oynadığına inanıyoruz. Elde edilen veriler, ileride yapılacak restorasyon ve koruma çalışmaları için hayati bir referans kaynağı oluşturacak.
