İzmir Siyasetinde İZBAN Gerilimi Tırmanıyor
İzmir’in toplu taşıma ağının can damarı olan İZBAN, bu kez siyasi bir polemiğin merkezine oturdu. AK Parti İzmir İl Başkanı Bilal Saygılı, CHP İzmir İl Başkanı Çağatay Güç’ün İZBAN’ın mali yapısına yönelik eleştirilerine oldukça sert bir dille yanıt verdi. Saygılı, Güç’ü verileri çarpıtmakla ve kamu hizmeti anlayışından uzak olmakla suçladı.
Saygılı, yaptığı açıklamada toplu taşımanın kar amacı güden bir ticari faaliyet olmadığını, aksine sosyal devlet ilkesinin bir yansıması olduğunu savundu. “İZBAN bir ticarethane değil, sosyal devletin bir gereğidir!” diyen Saygılı, dünyanın hiçbir gelişmiş ülkesinde toplu taşıma sistemlerinin sadece bilet gelirleriyle ayakta kalmadığını ve sübvanse edilmelerinin bir zorunluluk olduğunu vurguladı.
ESHOT Örneğiyle Yönetim Anlayışı Eleştirisi
AK Parti İl Başkanı, eleştirilerini somutlaştırmak için İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı ESHOT’u örnek gösterdi. ESHOT’un her yıl milyarlarca liralık zararına rağmen, İzmirlilerin daha ekonomik ulaşım imkanına sahip olması için tüm bütçelerine parti olarak ‘evet’ oyu verdiklerini hatırlattı. Saygılı, “Sizin bu kar-zarar mantığınızla ESHOT’u nereye koyacağız? Biz bunu hiçbir zaman siyasi bir malzeme olarak kullanmadık. Ancak siz, devletin ve belediyenin ortak projesi olan İZBAN’ı hedef alıyorsunuz” ifadelerini kullandı.
Saygılı, Çağatay Güç’ün konuya hakim olmadan, manipülatif verilerle bir algı operasyonu yürüttüğünü iddia etti. “Önünüze konulan verilerin yanıltıcı olduğunu fark edemeyecek kadar tecrübesiz bir başlangıç yaptınız” diyerek CHP İl Başkanı’na yüklendi.
“Dün Sahiplendiniz, Bugün Şikayet Ediyorsunuz”
İZBAN projesinin geçmişte CHP’li belediye başkanları tarafından büyük bir başarı olarak sunulduğunu hatırlatan Saygılı, bugünkü eleştirileri bir ‘acziyet itirafı’ olarak yorumladı. “Hafızamızı tazeleyelim; ‘bu projenin anası da babası da İzBB’dir’ diyerek övünen sizin belediye başkanınızdı. Ne değişti de dün sahiplendiğiniz projeye bugün ‘yönetemiyorum’ diyorsunuz?” şeklinde konuştu. teknolojipusula.com.tr olarak biz de bu konunun teknik altyapısını ve finansal sürdürülebilirliğini yakından takip ediyoruz.
Devletin projeye desteğinin sürdüğünü belirten Saygılı, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın hat kirası ve enerji maliyetlerindeki artışları enflasyonun altında tuttuğunu, kira artışının %24’te kaldığını ve enerji birim fiyatına zam yapılmadığını belirtti. Saygılı’ya göre, CHP yönetimi sadece bilet gelirleriyle maliyetleri kıyaslayarak İzmir halkını yanıltmaya çalışıyor.
Zararın Asıl Sebebi: Personel Giderleri mi, TCDD mi?
Saygılı, İZBAN’daki finansal tablonun yanlış okunduğunu iddia ederek dikkat çekici rakamlar paylaştı. “2025 verilerine göre işletme giderlerinin yalnızca %20’si TCDD’ye ödenen hat kirasıdır. Giderlerin aslan payı, yani %60’ı ise personel maliyetleridir” dedi. Durumun ciddiyetini vurgulamak için, “İZBAN’ın toplam geliri, personel maaşlarının %113’üne denk geliyor. Yani kazanılan her 100 lira, maaşları ödemeye yetmiyor, üstüne borçlanılıyor” açıklamasını yaptı.
Zararın temel nedeninin TCDD’ye ödenen kira olmadığını, belediye yönetiminin sermaye artışlarına katılmaması ve tren kredisi borçlarını ödememesi olduğunu öne sürdü. Hat kirası alınmasının yasal bir zorunluluk olduğunu (6461 sayılı kanun) ve bu ücretin rayların bakımı için kullanıldığını, hatta TCDD’nin kendi trenlerinin bile bu ücreti ödediğini ekledi.
Son olarak, 2019’da CHP’li belediye tarafından başlatılan ‘Halk Taşıt’ uygulamasını eleştiren Saygılı, bu uygulamanın İZBAN’ın kasasına hiç gelir getirmediğini ve kendi başlattıkları bir projenin faturasını devlete kesmeye çalışmanın siyasi bir kurnazlık olduğunu ifade ederek sözlerini noktaladı. Bu tartışma, İzmir’in ulaşım geleceği adına önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor.
